ธนาคารชีวภาพ (Biobank) เป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญในการสนับสนุนการวิจัยทางการแพทย์และวิทยาศาสตร์สุขภาพ โดยบริหารจัดการตัวอย่างทางชีวภาพและข้อมูลที่เกี่ยวข้องอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่การเก็บรวบรวม การรับ การเตรียม การจัดเก็บ การควบคุมคุณภาพ การให้บริการ จนถึงการทำลายตัวอย่างทางชีวภาพ ทั้งนี้ ตัวอย่างต้องมีคุณภาพและเหมาะสมตามวัตถุประสงค์การนำไปใช้ (fitness for purpose) สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ และได้รับการบริหารจัดการภายใต้หลักจริยธรรม กฎหมาย การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล และระบบบริหารคุณภาพที่เป็นที่ยอมรับ มาตรฐาน ISO 20387:2018 Biotechnology -Biobanking - General requirements for biobanking เป็นมาตรฐานสากลที่กำหนดข้อกำหนดด้านความสามารถ ความเป็นกลาง และการดำเนินงานอย่างสม่ำเสมอของธนาคารชีวภาพ ครอบคลุมระบบบริหารคุณภาพ บุคลากร เครื่องมือและสถานที่ กระบวนการจัดการตัวอย่างทางชีวภาพ การควบคุมข้อมูล การประเมินคุณภาพ และการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง การประยุกต์ใช้มาตรฐานดังกล่าวจึงช่วยยกระดับความน่าเชื่อถือของธนาคารชีวภาพ และสร้างความมั่นใจแก่ผู้บริจาคตัวอย่างทางชีวภาพ นักวิจัย สถาบันการศึกษา หน่วยงานกำกับดูแล และผู้ใช้ตัวอย่างเพื่อการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางการแพทย์ ความรู้ด้านการบริหารจัดการธนาคารชีวภาพและข้อกำหนด ISO 20387:2018 ถือเป็นพื้นฐานสำคัญสำหรับการบริหารจัดการและจัดเก็บเซลล์อย่างเป็นระบบ ด้วยเหตุนี้ บุคลากรและหน่วยงานที่มีแผนจัดตั้ง พัฒนา หรือดำเนินงานธนาคารเซลล์ ตลอดจนผู้ที่เกี่ยวข้องกับการจัดเก็บเซลล์เพื่อรองรับงานวิจัย เซลล์บำบัด และการพัฒนา ATMPs จึงควรได้รับการอบรมทั้งด้าน Core Biobanking, ISO 20387:2018 มาตรฐานธนาคารเซลล์ และข้อกำหนดของหน่วยงานกำกับดูแลที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้สามารถออกแบบและดำเนินระบบได้อย่างถูกต้อง มีคุณภาพ ปลอดภัย และเหมาะสมกับวัตถุประสงค์การนำเซลล์ไปใช้ ในปี พ.ศ. 2570 ศูนย์มะเร็ง คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล จึงกำหนดจัดโครงการอบรม “Biobank Excellence Workshop 2027: Beyond Storage: Building Future-Ready Biobanks for Translational Innovation” เพื่อเสริมสร้างความรู้ ทักษะ และแนวปฏิบัติที่ดีด้านการจัดตั้งและบริหารจัดการธนาคารชีวภาพ โดยยังคงให้ความสำคัญกับพื้นฐานการจัดตั้งธนาคารชีวภาพ การดำเนินงานด้าน Core Biobanking และการประยุกต์ใช้ข้อกำหนดตามมาตรฐาน ISO 20387:2018 เป็นแกนหลัก พร้อมเพิ่มเติมองค์ความรู้ที่จำเป็นต่อการพัฒนาธนาคารชีวภาพในอนาคต ได้แก่ จริยธรรมการวิจัย การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล การบริหารจัดการข้อมูลและความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ การประกันคุณภาพ การทดสอบความชำนาญ มาตรฐานธนาคารเซลล์ ตลอดจนทิศทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์การแพทย์ขั้นสูง หรือ Advanced Therapy Medicinal Products: ATMPs ในประเทศไทย การจัดอบรมครั้งนี้บูรณาการองค์ความรู้และประสบการณ์จากผู้ทรงคุณวุฒิและวิทยากรจากหลายภาคส่วน ประกอบด้วยสถาบันการศึกษา โรงเรียนแพทย์ โรงพยาบาลและหน่วยงานบริการสุขภาพ ธนาคารชีวภาพและธนาคารเซลล์ หน่วยงานด้านมาตรฐานและการประกันคุณภาพ ตลอดจนภาคอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีชีวภาพ การแพทย์แม่นยำ การพัฒนาผลิตภัณฑ์เซลล์และยีนบำบัด โดยวิทยากรแต่ละภาคส่วนจะร่วมถ่ายทอดทั้งหลักการ ข้อกำหนด แนวปฏิบัติ ประสบการณ์จากการดำเนินงานจริง รวมถึงข้อจำกัดและความท้าทายที่เกี่ยวข้องกับการนำมาตรฐานไปประยุกต์ใช้ในบริบทของประเทศไทย นอกจากนี้ โครงการยังเป็นเวทีเชื่อมโยงความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัย สถาบันการศึกษา หน่วยงานภาครัฐ/เอกสารชน และเครือข่ายธนาคารชีวภาพ นักวิจัย บุคลากรทางการแพทย์ และผู้ประกอบการภาคอุตสาหกรรม เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ ประสบการณ์ และความต้องการของแต่ละภาคส่วน ตลอดจนสร้างความเข้าใจร่วมกันเกี่ยวกับบทบาทของธนาคารชีวภาพในฐานะโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของระบบวิจัยและนวัตกรรมทางการแพทย์ มุ่งส่งเสริมการสร้างเครือข่ายการเรียนรู้และความร่วมมือระหว่างสถาบัน ร่วมกันยกระดับมาตรฐานธนาคารชีวภาพของประเทศไทยให้มีความเข้มแข็ง น่าเชื่อถือ และสามารถเชื่อมโยงการดำเนินงานระหว่างหน่วยงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อรองรับการวิจัยเชิงแปลผล การแพทย์แม่นยำ การพัฒนาผลิตภัณฑ์การแพทย์ขั้นสูง และนวัตกรรมทางการแพทย์ของประเทศได้อย่างยั่งยืน